Kilis'te kışın soğuk havadan mağazaya, kahveye ya da eve girdiğinizde gözlüğünüzün bir anda beyaz bir sisle kaplanması tanıdık bir durumdur. Buğulanma, gözlük kullanan herkesin yaşadığı bu kısa ama rahatsız edici anın arkasında basit bir fizik olayı vardır. Bu yazıda gözlük camının neden buğulandığını, buğuyu azaltmak için neler yapabileceğinizi ve bu konuda yanlış bilinen birkaç şeyi anlatıyoruz.
Gözlük camı neden buğulanır?
Havada her zaman belirli miktarda su buharı bulunur. Bu su buharı, soğuk bir yüzeye çarptığında sıvıya dönüşür. Buna yoğuşma denir ve aynı olay mutfakta soğuk bardağın dışında ya da kış sabahı pencere camında da görülür. Gözlük camı soğuk havada soğuduğu için sıcak bir ortama girdiğinizde havadaki nem, cam yüzeyinde binlerce minik su damlacığı oluşturur. Bu damlacıklar ışığı dağıttığı için görüntü sisli ve bulanık görünür.
Sıcaklık farkı büyüdükçe buğu da artar. Kışın dışarıda sıfırın altında gezinip ısıtılmış bir mekana girdiğinizde buğulanma çok belirgin olur. Cam ortam sıcaklığına ulaştığında buğu kendiliğinden kalkar, ancak bu birkaç dakikayı bulabilir. Nefes de sıcak ve nemlidir; gözlüğü burnunuza tam oturtmazsanız nefes yukarı kaçar ve camda buğu oluşturur.
Maske takarken bu durum daha da belirginleşir. Maskenin burun kenarındaki boşluktan sıcak nefes doğrudan soğuk cama çarpar. Boşluk ne kadar büyükse buğu o kadar hızlı oluşur. Aynı şey sıcak çorba içerken, bulaşık yıkarken ya da fırını açarken de yaşanır, çünkü her durumda soğuk cama sıcak buhar çarpmaktadır.
Buğuyu azaltmak için ne yapmalı?
Buğulanmayı tamamen ortadan kaldırmak mümkün değildir çünkü bu bir fizik olayıdır. Ancak birkaç pratik adımla belirgin şekilde azaltabilirsiniz.
1. Buğu önleyici kaplama veya sıvı kullanın: Buğu önleyici kaplama, cam yüzeyinde biriken nemin küçük damlalar yerine ince ve saydam bir film halinde yayılmasını sağlar. Film halindeki su ışığı dağıtmaz, bu sayede görüş açık kalır. Optisyeninize bu kaplama seçeneklerini sorun. Buğu önleyici sprey ve mendil de benzer mantıkla çalışır. Kaplamanın etkisi kalıcı değildir, kullanım ve temizlik düzenine göre zamanla azalabilir.
2. Gözlüğü burnunuza tam oturtun: Gözlük ile yüz arasındaki boşluktan sıcak nefes yukarı kaçar ve doğrudan cama çarpar. Gözlüğü burnunuza tam oturtarak bu boşluğu daraltırsanız nefes kaynaklı buğu belirgin şekilde azalır. Maske kullanıyorsanız maskenin metal burun telini iki parmakla burnunuzun şekline göre bastırın, gözlüğü maskenin üst kenarının biraz üzerine yerleştirin.
3. Gözlüğünüzü yıkarken ılık su kullanın: Gözlüğü düzenli olarak ılık su ve bir damla bulaşık deterjanıyla yıkamak, cam yüzeyindeki yağ tabakasını temizler. Temiz yüzeyde nem daha düzgün yayılır ve buğu biraz daha hızlı çözülür. Sıcak su kullanmayın, sıcak su cam üzerindeki kaplamalara zarar verebilir. Elinizi yakmayan ılık su yeterlidir.
Buğulanma hakkında yanlış bilinen
En yaygın yanlış kanı, buğulanmanın camın kalitesiyle ilgili olduğudur. Gerçekte buğulanma bir cam kusuru değildir. Organik cam (CR-39) da buğulanır, mineral cam da, polikarbonat cam da. Sıcaklık farkı olan her ortamda, malzemesi ne olursa olsun her cam buğulanır. Fark, buğu önleyici kaplama veya çözüm kullanılıp kullanılmadığındadır.
Bir diğer yanlış alışkanlık, buğulanan camı hemen kuru bezle ovalamaktır. Buğu, camda ince bir su tabakası oluşturur. Bu tabaka varken camı bezle silerseniz yüzeydeki toz tanecikleri su içinde sürüklenir ve ince çizikler bırakabilir. Bunun yerine birkaç saniye bekleyin, cam ortam sıcaklığına geldiğinde buğu kendiliğinden kalkar. İçeri girmeden önce gözlüğü elinize alıp birkaç saniye vücut ısınızla ısıtmanız da işe yarar.
Sıkça sorulan sorular
Buğu önleyici kaplama buğuyu tamamen yok eder mi?
Hayır. Buğu önleyici kaplama buğuyu tamamen ortadan kaldırmaz, belirgin şekilde azaltır. Kaplamanın yaptığı iş, nemin küçük damlacıklar yerine saydam bir film halinde yayılmasını sağlamaktır. Bu sayede cam sisli görünmek yerine açık kalır. Kaplamanın etkisi zamanla azalabilir, doğru temizlik alışkanlığı bu süreyi uzatır.
Maske takarken buğulanmayı nasıl azaltabilirim?
Maskenin metal burun telini burnunuzun şekline göre iki parmakla sıkıca bastırın. Bu hareket, sıcak nefesin yukarı kaçmasını büyük ölçüde engeller. Gözlüğü maskenin üst kenarının biraz üzerine oturtmak da kalan boşluğu kapatır. Maske yüzünüze tam oturmuyorsa daha uygun bir beden seçmeyi deneyin.
Sıcak yemek yerken camım buğulanıyor, ne yapabilirim?
Sıcak yemekten veya içecekten yükselen buhar doğrudan cama çarptığında buğu kaçınılmazdır. Bardağı ve tabağı yüzünüzden biraz uzakta tutmak en basit çözümdür. Çorba gibi çok buhar çıkaran yemeklerde gözlüğü birkaç dakikalığına çıkarmanız da işe yarar. Buğu önleyici kaplama bu durumda da buğuyu azaltır ancak tamamen engellemez.
Sonuç
Gözlük camının buğulanması bir cam kusuru değil, sıcaklık farkının yarattığı doğal bir fizik olayıdır. Buğu önleyici kaplama veya sıvı kullanmak, gözlüğü burna tam oturtmak ve gözlüğü ılık suyla düzenli yıkamak bu sorunu belirgin şekilde azaltır. Cam buğulandığında hemen silmek yerine birkaç saniye beklemek hem görüşü hem cam sağlığını korur. Doğru alışkanlıklarla buğulanma günlük hayatınızı zorlamaktan çıkar.
Gözlüğünüzün buğulanması sizi rahatsız ediyorsa veya cam bakımı hakkında sorularınız varsa Kilis'te Kepekçi Optik'e bekleriz.
İletişim
Kepekçi Optik — Gözünüz Bizde Olsun
Telefon: 0506 905 55 70
Web Sitemiz: kepekcioptik.com
Instagram: @kepekcioptik
Adres: Albay İbrahim Karaoğlanoğlu, Ömer Halisdemir Cd, Beka Korupark Evleri D:31/B, 79000 Kilis Merkez/Kilis (Yeni Hastane Yolu üzeri)
Dahili Bağlantılar